Koncert symfoniczny: Moniuszko, Różycki Fitelberg

ORKIESTRA SYMFONICZNA FILHARMONII PODKARPACKIEJZYGMUNT RYCHERT – dyrygentEWELINA NOWICKA – skrzypceW programie:S. Moniuszko – Uwertura fantastyczna BajkaL. Różycki – Koncert skrzypcowy op. 70G. Fitelberg – Rapsodia polska op. 25Uwertura fantastyczna „Bajka” (Conte d’hiver) zajmuje wyjątkowe miejsce w orkiestrowej twórczości Stanisława Moniuszki (1819–1872). Utwór zachwyca bogactwem pomysłów melodycznych, a swobodnie stosowana technika wariacyjna potęguje emocjonalny charakter muzycznej opowieści. Rapsodyczna forma oraz balansowanie między epiką a dramatem sprawiają, że „Bajkę” można postrzegać jako rodzaj symfonicznej ballady – być może jedynego dzieła Moniuszki tak wyraźnie osadzonego w kręgu wpływów Chopina i jego koncepcji gatunku ballady.Koncert skrzypcowy op. 70 Ludomira Różyckiego (1883–1953) przez długie lata pozostawał jedynie w rękopisach. Zachowało się zaledwie 87 taktów partytury orkiestrowej kompozytora oraz cały głos solowy skrzypiec wraz z partią harmoniczną. Dzięki programowi Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca „Muzyczne białe plamy” trzech wybitnych muzyków – Ryszard Bryła, Zygmunt Rychert oraz Janusz Wawrowski – dokonało pełnej rekonstrukcji Koncertu skrzypcowego Różyckiego. Dzieło kompozytora obdarzonego niezwykłą inwencją melodyczną i wrażliwością na barwę może wreszcie zabrzmieć w pełni.Grzegorz Fitelberg (1879–1953) był przede wszystkim wybitnym dyrygentem, jednak istotne miejsce w jego dorobku zajmuje również twórczość kompozytorska. Podobnie jak innych kompozytorów Młodej Polski inspirowała go przede wszystkim późna romantyka niemiecka. Ważne źródło inspiracji stanowili także klasycy rosyjscy drugiej połowy XIX i przełomu XIX i XX wieku. Rapsodia polska op. 25 (1913) Fitelberga należy do dzieł polskiej literatury muzycznej nawiązujących do tradycji Fantazji na tematy polskie op. 13 Fryderyka Chopina. Fitelberg ukazuje w niej kunszt kształtowania długich fraz, nasyconych polskimi rytmami i melodiami. Utwór nie epatuje wirtuozerią – jego piękno zawiera się raczej w budowaniu narracji na szerokich odcinkach. Taki sposób prowadzenia muzycznej opowieści nadaje dziełu poczucie doniosłości i przestrzeni. Na uwagę zasługuje również rozbudowana obsada orkiestry oraz bogata, mistrzowsko opracowana instrumentacja.