Koncert symfoniczny: Kurpiński, Schubert, Saint Saëns

ORKIESTRA SYMFONICZNA FILHARMONII PODKARPACKIEJCHÓR MIESZANYEVAN – ALEXIS CHRIST – dyrygentEWA TRACZ – sopranEWA BIEGAS – mezzosopranWIKTORIA WOJDYŁA – altMICHAŁ RYGUŁA – tenorBENEDYKT SZOSTOK – barytonW programie:K. Kurpiński – Uwertura do opery Jadwiga, Królowa PolskaF. Schubert – VIII Symfonia h-moll Niedokończona D 759C. Saint Saëns – Oratorium na Boże Narodzenie op. 12Karol Kurpiński (1785–1857) był jednym z najważniejszych polskich kompozytorów przełomu klasycyzmu i romantyzmu. Jego dorobek obejmuje przede wszystkim opery, a także dzieła symfoniczne, kameralne i religijne oraz liczne pieśni. W centrum jego refleksji nad muzyką znajdowało się przekonanie, że jej istotą jest wyrażanie i odmalowywanie uczuć, namiętności oraz nastrojów. Jednocześnie Kurpiński należał do grona twórców, którzy z powodzeniem łączyli klasyczne środki kompozytorskie z elementami polskiej muzyki narodowej i folkloru. Jednym z dzieł reprezentujących ten nurt jego twórczości jest opera Jadwiga, Królowa Polska (1814), której Uwertura zabrzmi podczas dzisiejszego koncertu.Choć VIII Symfonia h-moll Franza Schuberta (1797–1828), zwana „Niedokończoną”, pozostawiona została tylko w dwóch częściach, według wielu muzykologów stanowi zamkniętą i doskonałą artystycznie całość. Oba ogniwa są arcydziełami, a pomimo ich kontrastującego charakteru, tworzą niezwykle spójną kompozycję.Schubert miał niegdyś zapytać: „Kto może jeszcze coś zrobić po Beethovenie?”. Tymczasem pierwsza część „Niedokończonej”, dzięki niezwykłemu napięciu dramatycznemu, bywa zestawiana z pierwszą częścią słynnej Symfonii losu Beethovena. W tym ujęciu Schubert jawi się jako jeden z najważniejszych spadkobierców wielkiego klasyka, podejmujący i rozwijający właściwy Beethovenowi język dramatycznej ekspresji. Druga część przynosi natomiast zupełnie odmienny nastrój – otula słuchacza ciepłem i pięknem brzmienia, zachwycając zarazem prostotą i naturalnością melodyki.Jakże trafnie ujął to Johannes Brahms, który miał powiedzieć o VIII Symfonii: „Jeżeli wszystkie dzieła byłyby tak skończone jak to, wierzcie mi, żylibyśmy w prawdziwym raju muzycznym”.Camille Saint-Saëns (1835–1921) w 1857 roku objął zaszczytne stanowisko organisty w kościele La Madeleine w Paryżu. Rok później skomponował Oratorium na Boże Narodzenie, z myślą o wykonaniu go podczas Pasterki w tej właśnie świątyni. Stylistyka dzieła odbiega od tradycji barokowego oratorium, choć dzieło także czerpie z tekstów Starego i Nowego Testamentu. Oratorium Saint-Saënsa bliżej jest do francuskich dzieł wokalno-instrumentalnych powstających na początku XIX wieku, zwłaszcza kompozycji Jeana-François Le Sueura (1760–1837).Charakterystyczna, nawiązująca do muzyki kameralnej instrumentacja, w połączeniu z lirycznymi partiami solowymi i oszczędnie potraktowaną partią chóralną, tworzy atmosferę pełną spokoju i pastoralnej łagodności. Wszystkie te elementy składają się na wyjątkowy charakter dzieła, które z czasem stało się jednym z najczęściej wykonywanych utworów Saint-Saënsa.