Koncert symfoniczny: Malawski, Wieniawski, Górecki

ORKIESTRA SYMFONICZNA FILHARMONII PODKARPACKIEJ NORBERT TWÓRCZYŃSKI – dyrygentLAUREAT KONKURSU IM. HENRYKA WIENIAWSKIEGO W POZNANIU (2026)KATARZYNA OLEŚ BLACHA – sopranW programie:A. Malawski – Toccata na małą orkiestręH. Wieniawski – Koncert skrzypcowyH. M. Górecki – III Symfonia op. 36 „Symfonia pieśni żałosnych”„Muzyka jego jest nieraz radykalna i ostra, często przepojona głęboką emocją, zawsze nacechowana odrębnością języka, pozwalającą z łatwością orzec: to napisał Malawski” – pisał Stefan Kisielewski.Toccata na małą orkiestrę powstała w najdojrzalszym okresie twórczości Artura Malawskiego (1904–1957), w 1947 roku. Zastosowane w niej środki kompozytorskie doskonale potwierdzają spostrzeżenie Kisielewskiego: radykalizm brzmieniowy, nieustanny ruch w fakturze, wzajemne przenikanie się głosów oraz niezwykle barwna i klarowna instrumentacja sprawiają, że utwór od początku do końca utrzymuje słuchacza w napięciu. Charakterystyczny, wyrazisty język muzyczny Malawskiego jest tu już w pełni ukształtowany, a Toccata stanowi znakomity przykład jego indywidualnego stylu.Twórczość Henryka Wieniawskiego (1835–1880) przyczyniła się do rozkwitu wirtuozostwa skrzypcowego w Polsce i na arenie międzynarodowej. Największą sławę przyniosły mu dwa koncerty: I Koncert skrzypcowy fis-moll op. 14, skomponowany w 1853 roku, oraz II Koncert skrzypcowy d-moll op. 22, ukończony w roku 1862. Oba dzieła wyróżniają się subtelną liryką, silną, lecz pozbawioną przesady ekspresją oraz błyskotliwą wirtuozerią, stawiając przed solistą wymagania zarówno natury technicznej, jak i muzycznej.Już tej jesieni w Poznaniu rozpocznie się 17. Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego. W toku wymagających zmagań konkursowych wyłonionych zostanie trzech finalistów, którzy w ostatnim etapie zaprezentują jeden z dwóch wybranych przez siebie koncertów Wieniawskiego.III Symfonia op. 36, „Symfonia pieśni żałosnych” Henryka Mikołaja Góreckiego (1933–2010) należy do najbardziej przejmujących dzieł kompozytora, łączących wymiar religijny z tematyką cierpienia, utraty i macierzyńskiej miłości. Dzieło przeznaczone jest na sopran solo i orkiestrę. Okoliczności powstania tego monumentalnego utworu są głęboko poruszające. Każdą z trzech części Górecki oparł na innym tekście literackim, których wspólnym motywem jest rozłąka z matką. Pierwsza część wykorzystuje XV-wieczny Lament świętokrzyski z Pieśni łysogórskich, druga – słowa napisane przez Helenę Błazusiakównę na ścianie celi więziennej w katowni „Palace” w Zakopanem, natomiast trzecia – lamentacyjną pieśń ludową z Opolszczyzny.