Wernisaż: Mila Łapko. Beyond Flesh/Poza ciałem

Projekt Beyond Flesh/Poza ciałem podejmuje temat cielesności w świecie coraz silniej zapośredniczonym przez technologie generatywne. Odwołując się do współczesnych teorii filozoficznych i krytycznych, artystka przygląda się relacjom między człowiekiem a technologią, napięciu między materialną obecnością a jej cyfrową symulacją. Wystawa konfrontuje obietnicę technologicznego przekroczenia ludzkich ograniczeń z nieusuwalnością cielesnego doświadczenia. W przestrzeni między światem a postświatem piękno staje się nie tylko kategorią estetyczną, lecz także przedmiotem krytycznej refleksji nad tym, jak technologia kształtuje nasze wyobrażenia o człowieku i przyszłości.

Fotografia przez długi czas pełniła funkcję dowodu obecności. Naświetlona błona była śladem ciała, które wcześniej znalazło się przed obiektywem. Rozwój narzędzi generatywnych podważa tę zależność. Obecność nie jest już warunkiem powstania wizerunku, a ciało przestaje być koniecznym źródłem obrazu. Paradoks generatywnej sztucznej inteligencji polega na tym, że im bardziej wydaje się niezależna od człowieka, tym silniej opiera się na jego obrazach, tekstach i danych. To właśnie one stanowią materiał, z którego budowane są nowe reprezentacje.

„Beyond Flesh” sytuowane jest w tej właśnie szczelinie, w tym paradoksie. Projekt nie pyta o to, czy obrazy generowane przez sztuczną inteligencję są prawdziwe. Znacznie bardziej interesujące staje się pytanie o to, co dzieje się z podmiotem, gdy jego reprezentacja może istnieć niezależnie od niego samego. Awatar, cyfrowe ciało i wygenerowany portret stają się współczesnymi narzędziami produkcji tożsamości, równie realnymi w swoich społecznych konsekwencjach jak materialne ciało. Projekt nie przeciwstawia świata fizycznego i cyfrowego. Traktuje je jako wzajemnie przenikające się porządki. Ciało nie znika, lecz zostaje rozproszone pomiędzy dane, obrazy, interfejsy i algorytmy. W tej perspektywie pytanie o to, kim jesteśmy, ustępuje miejsca innemu: które z naszych obrazów zaczynają żyć własnym życiem?

Łapko zbiera i przetwarza zebrane obrazy. Czasem sięga po sztuczną inteligencję, czasem mierzy się z fizyczną materią. Te dwa porządki – sztuczny i wygenerowany przefiltrowuje w swoim laboratorium, w błysku fleszy, na stole bezcieniowym. Paradoksalnie w środowisku cyfrowym szuka namacalności i śladu. Czasem ten ślad jest lepki i abiektalny, czasem staje się powidokiem od za długiego patrzenia w ekran, a czasem niezauważalnym, nieco sztywnym ruchem. Na koniec stawia przed nami pytanie: kto go wykonał i jakie będą jego konsekwencje.

Emilia Łapko jest artystką wizualną, fotografką i badaczką działającą na styku sztuki współczesnej i kultury wizualnej. Prowadzi niezależne studio projektowe i fotograficzne, w ramach którego realizuje interdyscyplinarne projekty łączące badania artystyczne z eksperymentalnymi praktykami obrazowania i krytyczną refleksją.

W 2024 roku obroniła doktorat poświęcony fotografii i jej funkcjonowaniu w środowisku cyfrowym, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu języka wizualnego na kształtowanie tożsamości jednostki. W swoich badaniach analizowała dynamiczne relacje między ciałem, modą a poczuciem własnego „ja”.

Ukończyła dwa kierunki studiów magisterskich: uzyskała dyplom MFA na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu oraz tytuł magistra filozofii na Uniwersytecie Szczecińskim. To podwójne wykształcenie stanowi podstawę jej zintegrowanego podejścia do twórczości wizualnej, łączącego refleksję konceptualną z praktycznymi eksperymentami.

Jest wykładowczynią Akademii Sztuki w Szczecinie, gdzie prowadzi zajęcia z komunikacji wizualnej, postprodukcji i teorii obrazu. W pracy dydaktycznej łączy praktykę warsztatową z dyskursem krytycznym, badając przemiany języka obrazu we współczesnej kulturze.

Jej obecne zainteresowania badawcze obejmują performatywność w fotografii, konstruowanie tożsamości, obrazowanie generatywne oraz polityczny wymiar narracji wizualnej.

Kuratorka: Dominika Głowala