Wernisaż: Piotr Pasiewicz. Istota wszechrzeczy

Co pozostaje, gdy odrzucimy powierzchnię rzeczy?

Piotr Pasiewicz w swojej najnowszej wystawie „Istota Wszechrzeczy” podejmuje próbę dotarcia do tego, co poprzedza formę — pierwotnej energii, ruchu i materii, z których rodzi się rzeczywistość.

ISTOTA WSZECHRZECZY

Współczesna kultura wizualna przyzwyczaiła nas do naskórkowości – doślizgania się po powierzchni zjawisk, konsumowania gotowych kształtów i zachwytu nad wiernym odwzorowaniem rzeczywistości. Twórczość Piotra Pasiewicza stoi w radykalnej opozycji do tego trendu. Dla tego artysty malarstwo i fotografia nie są narzędziami mimetycznymi, lecz sejsmografami rejestrującymi to, co niewidoczne dla oczu. Tytułowa „Istota Wszechrzeczy” staje się w jego wydaniu bezkompromisowym poszukiwaniem praprzyczyny, wewnętrznej struktury świata oraz energii, która wprawia materię w wieczny ruch. Pasiewicz nie pyta o to, jak rzeczy wyglądają, ale czym są w swoim najgłębszym, przedformalnym rdzeniu, dotykając tym samym filozoficznych pojęć Arche, Urquell oraz doświadczenia sacrum.

Wizualne poszukiwania Pasiewicza to w istocie powrót do przedsofistycznego pytania o Arche – fundamentalną, pierwotną zasadę, z której wywodzi się wszelki byt i do której ostatecznie powraca. Kiedy artysta deklaruje, że jego sztuka jest „drogą do czystego niezapisanego początku”, ustawia się w roli myśliciela poszukującego elementarnego budulca rzeczywistości. Co znamienne, owo Arche nie jest dla niego statyczną doskonałością, lecz procesem „nieustannego stawania się”. ślady pędzla, surowe plamy i organiczne formy na płótnach Pasiewicza manifestują się jako pierwotna materia w stanie narodzin, uchwycona w momencie, gdy z bezkształtnego chaosu wyłania się kosmiczny ład.

Ten kosmiczny prapoczątek zyskuje u Pasiewicza konkretną, żywiołową konkretyzację: staje się nim woda. W tym kontekście woda urasta do rangi Urquell – mitycznego, źródłowego prastanu, z którego pulsuje wszelkie życie. Dla artysty ta bezpostaciowa ciecz jest najdoskonalszą metaforą kreacji, ponieważ nie posiada własnych, dogmatycznych ram, lecz bezresztkowo dostosowuje się do podłoża. Wprowadzając dynamiką wody do swojego malarstwa, Pasiewicz dotyka tajemnicy płynności bytu. Jego proces twórczy, w którym „nad martwym skrapla się życie”, przypomina misterium przejścia ze stanu uśpienia do fazy pełnego rozkwitu energii. Urquell w jego pracach to fontanna siły witalnej, która nasyca zgasłą materię autorskim oddechem, sprawiając, że przypadek i błąd stają się nowym korytem dla rzeki wyobraźni

W tak zarysowanym uniwersum nie sposób pominąć pierwiastka metafizycznego – twórczość Pasiewicza nieświadomie, bądź w pełni intencjonalnie, wkracza w sferę sacrum. Sacrum nie przejawia się tu jednak poprzez religijną ortodoksję czy tradycyjną ikonografię, lecz poprzez głębokie, wręcz szamańskie dotknięcie tajemnicy istnienia. Akt, w którym porzucone formy zaczynają na nowo „tętnić znaczeniem”, nosi znamiona zjawiska hierofanii – objawienia się świętości wewnątrz tego, co profaniczne, surowe i szorstkie. Pokora, jakiej artysta uczy się od płynącej wody, zamienia proces malarski w rytuał. Płótno staje się przestrzenią świętego czasu (illud tempus), w którym dokonuje się ponowne stwarzanie świata z okruchów codzienności.

Ostatecznie „Istota Wszechrzeczy” w wydaniu Piotra Pasiewicza to nie stały, niezmienny dogmat, ale żywe i pulsujące serce rzeczywistości. Poprzez syntezę filozoficznego Arche, ożywczego Urquell oraz intuicyjnego wyczucia sacrum, artysta zdejmuje z otaczającego nas świata zasłoną pozorów. Nasycona oddechem autora materia zachowuje swoją adaptacyjną naturę, sprawiając, że dzieło sztuki nie kończy się w momencie odłożenia pędzla. Ono nieustannie odradza się na nowo – tym razem w oczach i wrażliwości odbiorcy, zapraszając go do współuczestnictwa w tym fascynującym, świętym i płynnym uniwersum.

Rafał Zięba

Piotr Pasiewicz

W 2013 roku ukończył z wyróżnieniem studia na Wydziale Grafiki i Malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego