Radek Jaworski "Zapomniane – Dolny Śląsk"

Radek Jaworski "Zapomniane – Dolny Śląsk" wystawa fotografii

Wernisaż: 2 października 2026 r., godz. 18.00. Muzeum Niepodległości. Pałac Przebendowskich/Radziwiłłów, sala kawiarniana. Aleja Solidarności 62, 00-240 Warszawa.

Ekspozycja: 2-30 października 2026 – w godzinach pracy Muzeum, wstęp wolny.

Wtorek - niedziela 10.00 – 17.00

Wystawa pod honorowym patronatem Martina Kremera – Konsula Generalnego Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu.

Zapomniane – Dolny Śląsk to wystawa fotografii Radka Jaworskiego, będąca efektem ponad dwudziestu lat fotograficznej wędrówki po regionie. Artysta odwiedza niewielkie wsie i miasteczka, miejsca pozostające poza głównymi szlakami turystycznymi, ale także większe ośrodki, takie jak Wałbrzych, Kłodzko czy Jelenia Góra. Fotografuje to, co pozostało po wcześniejszych mieszkańcach i ich świecie: opuszczone pałace, dawne sanatoria, fragmenty architektury, stare cmentarze, kaplice, napisy, detale budynków i miejsca powoli przejmowane przez naturę.

Punktem wyjścia dla projektu jest szczególna historia Dolnego Śląska. Po II wojnie światowej region doświadczył radykalnej zmiany ludności. Dawni mieszkańcy zostali wysiedleni, a ich miejsce zajęli przybysze z różnych stron – między innymi z Kresów Wschodnich, centralnej Polski oraz reemigranci z innych krajów. Nowe społeczności zamieszkały w przestrzeni, której wcześniejszej historii często nie znały. Zmieniła się nie tylko ludność, ale również sposób funkcjonowania miejscowości i stosunek do ich materialnego dziedzictwa.

Wiele śladów wcześniejszego świata z czasem zniknęło, zostało zatartych lub znalazło się poza obszarem wspólnej pamięci. Inne przetrwały – często w stanie dalekim od pierwotnego. Budynki zmieniały funkcje, były opuszczane, remontowane lub pozostawiane własnemu losowi. W ich otoczeniu pojawiało się jednak nowe życie.

To właśnie spotkanie przeszłości i teraźniejszości jest jednym z najważniejszych tematów zdjęć. Na fotografiach dawny niemiecki napis może sąsiadować ze współczesnym samochodem, ruina z odnowionym domem, a pozostałość dawnego świata z codziennością obecnych mieszkańców. Jaworski nie przedstawia Dolnego Śląska jako zamkniętego muzeum przeszłości. Pokazuje region, w którym różne warstwy czasu i historii nadal współistnieją ze sobą.

Estetyka zdjęć balansuje na granicy dokumentu i poetyckiej refleksji. Miękkie światło, monochromatyczna kolorystyka i staranna kompozycja tworzą spokojny, pełen szacunku język wizualny, który pozwala uchwycić miejsca zawieszone pomiędzy historią a współczesnością, bez sensacji i nostalgicznego uproszczenia.

Marzena Jaworska - Kuratorka wystawy.