OrgaNOWA symfonia kina / „Lalka” / Ernst Lubitsch i zabawa w kino

Wykonawcy David Cassan – organy

Program reż. Alfred Hitchcock Żona farmera (1928)

Lata 20. i 30. XX wieku w hollywoodzkiej fabryce snów należały do niego. Dzisiaj jego nazwisko zna niewielu. Ernst Lubitsch, niemiecki reżyser o ugruntowanej wówczas w Europie pozycji, w 1922 roku przyjechał do Ameryki ze swoją gwiazdą i muzą, polską aktorką Polą Negri, z którą zrealizował na kontynencie kilka głośnych filmów. Ta sława otworzyła obojgu drzwi do Hollywood. Lubitsch przywiózł za ocean coś jeszcze – własny styl filmowego opowiadania. Był tak oryginalny, że amerykańscy filmowcy, a później także publiczność nadali mu nazwę „Lubitsch Touch” („dotyk Lubitsha”). Reżyser zrewolucjonizował hollywoodzkie kino, dodając mu europejskiego polotu, lekkości i wyrafinowania. Lalka (Die Puppe), zrealizowana jeszcze w Niemczech w 1919 roku, w urzekający sposób proponuje widzom fantastyczną zabawę w kino. Świat ekranowy budowany jest – w sensie dosłownym i na oczach widzów – ręką reżysera. W tę totalnie sztuczną przestrzeń z kartonu i farby wkraczają prawdziwe postaci. Będą poruszać się powozami ciągniętymi przez mechaniczne konie… Żywioł komizmu sytuacyjnego (i słownego) wciąga w wir pełen pikantnych żartów i sytuacji, w komedię pomyłek, przebieranek i wchodzenia w cudzą skórę. Jest tutaj domieszka slapsticku (potraktowanego z przymrużeniem oka) i pomysłowa animacja. Nie brak także ironii i społecznej krytyki – kleru i arystokracji. Ossi Oswalda (nazywana niemiecką Mary Pickford) w roli głównej zachwyca wyrazistością gry i sprawnością ciała. Lalka jako film stanowi perfekcyjnie nakręcony mechanizm ekranowego spektaklu.

Anita Skwara