NOSPR / Ponomarchuk / Brytyjskie portrety / S3

Dyrygent Natalia Ponomarchuk

Wykonawcy NOSPR

Program Ralph Vaughan Williams Fantazja na temat Thomasa Tallisa

Edward Elgar Wariacje Enigma op. 36

W bogatej historii muzyki brytyjskiej zdarzały się kryzysy. Największy przyszedł z końcem XVII wieku i śmiercią Henry’ego Purcella. Wyspy zdominowały wówczas style włoski i niemiecki. Odrodzenie nastąpiło dopiero na początku XX wieku, a jego autorami byli Edward Elgar i Ralph Vaughan Williams. Ten drugi po inspirację sięgnął do twórczości swojego renesansowego poprzednika. Fantazja na temat Thomasa Tallisa (1910) odwołuje się do renesansowej formy polifonicznej, a główna melodia jest kanwą dla nowych pomysłów, wprowadzanych jako jej kontrapunkty. Vaughan Williams ukazuje tu mistrzostwo w prowadzeniu głosów, ale też wrażliwość na harmonię i barwę. Brytyjczycy jednogłośnie wskazują Fantazję jako punkt zwrotny w historii ich muzyki. Podobną rolę w twórczości starszego niemal o pokolenie od Vaughana Williamsa Elgara pełnią Wariacje „Enigma”. Kompozytor połączył w nich romantyczną aurę tajemnicy z klasyczną formą wariacji, by stworzyć temat i czternaście miniatur: muzycznych portretów przyjaciół, żony, współpracowników i samego siebie. Nierozwiązana pozostaje tytułowa zagadka – ma nią być temat muzyczny, którego nie słychać, a na którym w rzeczywistości opierają się wszystkie części utworu. Jak sugerują niektórzy, jest to jednak idea pozamuzyczna, której zapewne nigdy nie poznamy. Co w żaden sposób nie przeszkadza w słuchaniu świetnej muzyki Elgara.

Piotr Matwiejczuk (Polskie Radio)