NOSPR / Axelrod / Metzger / Symfonika w służbie tożsamości / S2

Dyrygent John Axelrod

Wykonawcy NOSPR Angela Metzger – organy

Program Antonín Dvořák Suita czeska op. 39

Marcel Dupré Koncert organowy e-moll op. 31

Antonín Dvořák IX Symfonia e-moll Z Nowego Świata op. 95

Przed koncertem, o godz. 18.30, zapraszamy do sali kameralnej na spotkanie z red. Piotrem Matwiejczukiem (Program 2 Polskiego Radia), który omówi wykonywane tego wieczoru utwory. Wejście na prelekcję jest bezpłatne, do uczestnictwa w prelekcji uprawnia okazanie karty abonamentowej lub biletu na koncert. Prelekcja będzie również transmitowana na żywo na platformie YouTube.

Antonín Dvořák zdefiniował cechy narodowe muzyki swojej ojczyzny i wniósł ogromny wkład w kulturową tożsamość Czechów. Mieszkańcy Stanów Zjednoczonych toczyli pod koniec XIX wieku dyskusje o własnej muzycznej specyfice, zaprosili więc specjalistę, aby wsparł ich know-how. Zadanie nie było łatwe, bowiem dla Amerykanów muzyka klasyczna nigdy nie była tradycją rodzimą. Zresztą co można uznać za rodzime w kraju stworzonym przez imigrantów?

Myśl Dvořáka była na owe czasy wolnościowa i śmiała: zainteresował się tradycją muzyczną rdzennych Amerykanów i całkiem nieźle poznał pieśni afroamerykańskie. Dyskusja o „amerykańskości” jego Symfonii „Z Nowego Świata” miała rozpalić słuchaczy na kolejne dziesięciolecia, bowiem czeski twórca przefiltrował to, co usłyszał, przez własną wrażliwość i nie zastosował żadnych cytatów, wyłącznie stylizacje. Dziś za pierwszego prawdziwie amerykańskiego symfonika uważa się raczej Charlesa Ivesa, pozycja arcydzieła czeskiego twórcy pozostaje jednak niezagrożona.

Suita czeska to dużo prostsza sprawa: trzy jej części to stylizacje rodzimych tańców ludowych. Polka, sousedská czy furiant są łatwo rozpoznawalne w tej kompozycji, która daje obraz wczesnego etapu twórczości Dvořáka.

Marcel Dupré to kompozytor wciąż mało znany poza kręgiem twórczości organowej. Był arcymistrzem tego instrumentu i kontynuatorem wielkiej francuskiej tradycji organowej (podobnie jak Dvořák, wniósł swój wkład w rozwój muzyki klasycznej za oceanem). W swoim Koncercie e-moll wykorzystuje siłę brzmienia i bogactwo barw nowoczesnych organów, by stworzyć symfoniczną przestrzeń o filmowym rozmachu.

Adam Suprynowicz (Polskie Radio)

Czas trwania koncertu (łącznie z przerwą): ok. 120 minut