NOSPR / Arming / W świecie króla walca / S3

Dyrygent Christian Arming

Wykonawcy NOSPR

Program Johann Strauss II

Uwertura Eine Nacht in Venedig Éljen a Magyar! op. 332 Rosen aus dem Süden op. 388 Tritsch-Tratsch-Polka op. 214 Wiener Blut op. 354 Egyptischer Marsch op. 335 Seid umschlungen, Millionen! op. 443

Muzykę Johanna Straussa syna uważa się za czystą rozrywkę. I słusznie. Warto jednak pamiętać, że w jego utworach odbija się niemal cały tak intensywnie zmieniający się w XIX wieku świat. O treściach pozamuzycznych – społecznych, politycznych, narodowościowych – i znaczeniu walca dla rosnącego w siłę mieszczaństwa napisano wiele. Przeanalizowano też działalność przedsiębiorstwa artystycznego prowadzonego przez Straussów. Jednak już sama muzyka jest nadzwyczaj ciekawa i po prostu znakomicie wymyślona. „[…] Strauss jest artystą – pisał Hector Berlioz. – Nie docenia się wpływu, jaki wywarł na poczucie muzyczne całej Europy, wprowadzając do walców grę przeciwstawnych rytmów, których efekt jest tak pikantny, że sami tancerze zapragnęli go już naśladować, tworząc walca na dwa pas, chociaż muzyka tego tańca zachowała rytm trójdzielny”. Przysłuchajmy się również niebanalnej orkiestracji, oryginalnym melodiom, intrygującej harmonii, doceńmy zawsze doskonałą formę. Wszak pod słowem „walc” kryje się najczęściej wiązanka kilku walców, poprzedzona wstępem w metrum parzystym, a zakończona kodą. To trwające do kilkunastu minut poematy taneczne na orkiestrę symfoniczną! Strauss miał genialne wyczucie proporcji między gustem publiczności a nowatorstwem formy i stylu, klasycznym wdziękiem a romantycznym uniesieniem, kipiącą energią a czułym westchnieniem. Nic dziwnego, że ta muzyka podoba się i dziś, choć już mało kto tańczy walca.

Piotr Matwiejczuk (Polskie Radio)