Nachum / Glass / Przełomowy brak taktu

Wykonawcy Nachum

Program Philip Glass Gradus Music in Eight Parts Bed z opery Einstein on the Beach

„Wtedy zrobiłem coś zaskakującego i czysto intuicyjnego: usunąłem z partytury wszystkie linie taktowe. Nagle ujrzałem coś, czego nie byłem w stanie dostrzec wcześniej: przepływ rozbudowanych cykli rytmicznych niemieszczących się w sztywnych ramach europejskiego metrum” – tak po wielu latach Philip Glass wspominał przełomowy moment kształtowania się jego minimalistycznego języka muzycznego. Rzecz działa się w Paryżu lat 60. XX wieku: nikomu nieznany amerykański student Nadii Boulanger podjął się nutowej transkrypcji filmowej muzyki indyjskiego mistrza Raviego Shankara, który stawiał właśnie pierwsze kroki na europejskim rynku. Ci dwaj kompozytorzy mieli wkrótce wywrócić do góry nogami zachodnie rozumienie rytmu, gdy na nasz grunt przeszczepili cykliczną i transową wrażliwość muzyki hindustańskiej.

Z okazji przypadających w tym roku 90. urodzin Philipa Glass – być może najpopularniejszego twórcy muzyki koncertowej ostatniego ćwierćwiecza – postanowiliśmy nie tyle przypomnieć, co zaprezentować premierowo trzy jego wczesne kompozycje, bezpośrednio zainspirowane spotkaniem z Ravim Shankarem. Dzieła, które dziś wciąż okazują się tyleż radykalne, co dosłownie hipnotyzujące.

Michał Mendyk