Koncert kameralny 20.10.2026 g. 19:00

Sala Kameralna / Kameralne Wtorki (dawny K1)

Wykonawcy: Bennewitz Quartet: Jakub Fišer I skrzypce Štěpán Ježek II skrzypce Jiří Pinkas altówka Štěpán Doležal wiolonczela

Program:

Joseph Haydn Kwartet smyczkowy G-dur op. 33 nr 5 Hob. III:41 [16'] Alfred Schnittke III Kwartet smyczkowy [20'] ... przerwa [15'] Ludwig van Beethoven Kwartet smyczkowy e-moll Razumowski op. 59 nr 2 [39']

Nie tylko my mamy dziś problemy z zapamiętywaniem numerów katalogowych i tonacji. Również słuchacze muzyki Josepha Haydna w XIX wieku szukali dźwiękowych skojarzeń, a przydomki, rzucone żartem, nierzadko stawały się oficjalnymi podtytułami dzieł. Tak było w przypadku Kwartetu G-dur op. 33 nr 5, którego pogodne otwarcie nasunęło skojarzenie ze zwrotem „How do you do?”. Tym sposobem dzieło to do dziś bywa nazywane kwartetem „Jak się masz?”. Zupełnie inny rodzaj muzycznej pamięci proponuje Alfred Schnittke w swoim III Kwartecie smyczkowym. Utwór przyciąga uwagę licznymi nawiązaniami do muzyki różnych epok, co stanowi znak rozpoznawczy twórcy. Schnittke sięga po renesansowe Stabat Mater Orlanda di Lasso, muzyczny podpis Dymitra Szostakowicza oraz pieśni Gustava Mahlera. W tym mrocznym kolażu nie mogło zabraknąć odwołań do jednego z największych innowatorów gatunku, Ludwiga van Beethovena i jego Wielkiej fugi na kwartet smyczkowy. To właśnie Beethoven zrywa z kameralną elegancją muzyki salonowej na rzecz monumentalnego, niemal symfonicznego rozmachu, czego znakomitym przykładem jest Kwartet e-moll op. 59 nr 2. Z częścią powolną utworu wiąże się urocza, choć przekazana jedynie pośrednio, anegdota. Według Carla Czernego Beethoven miał odnaleźć jej nastrój, kontemplując rozgwieżdżone niebo i myśląc o „muzyce sfer”. Powyższy program przedstawi Bennewitz Quartet – znakomity czeski zespół, łączący emocjonalną intensywność z przejrzystością brzmienia.

Bartłomiej Gembicki