Dzień Jerzego Giedroycia w Muzeum Historii Polski

🕊️ Dzień Jerzego Giedroycia w Muzeum Historii Polski

📅 Kiedy: 8 października 2026 (czwartek), godz. 15.00-19:30 📍 Gdzie: Muzeum Historii Polski | Cytadela Warszawska, ul. Gwardii 1, Warszawa, [sala kinowo-teatralna] 🎟️ Wstęp wolny – udział możliwy po pobraniu bezpłatnego biletu dostępnego na stronie >> link

Liczba wejściówek ograniczona.

Zgodnie z uchwałą Senatu Rzeczypospolitej Polskiej rok 2026 został ustanowiony Rokiem Jerzego Giedroycia. Z tej okazji Muzeum Historii Polski zaprasza na „Dzień Jerzego Giedroycia" – spotkanie poświęcone myśli, dorobkowi i aktualności idei jednego z najważniejszych Polaków XX wieku. W programie dwie debaty z udziałem wybitnych badaczy z Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy oraz recital fortepianowy. Wstęp wolny – po pobraniu bezpłatnej wejściówki.

✍️ Redaktor, który zmieniał sposób myślenia o Polsce

27 lipca 1906 roku w Mińsku urodził się Jerzy Giedroyć – wybitny polski redaktor, wydawca i jeden z najważniejszych twórców koncepcji politycznych XX wieku, założyciel Instytutu Literackiego, będącego ośrodkiem życia intelektualnego i kulturalnego polskiej emigracji.

Już w latach 30. XX wieku skupił wokół prowadzonych przez siebie pism „Bunt Młodych" i „Polityka" najwybitniejszych autorów młodego pokolenia. W 1946 roku założył Instytut Literacki, wydający czasopisma „Kultura" i „Zeszyty Historyczne" oraz serię książek „Biblioteki Kultury", w której ukazywały się dzieła fundamentalne dla XX-wiecznej literatury i myśli politycznej. Siedziba Instytutu w podparyskim Maisons-Laffitte przez kilkadziesiąt lat była centrum życia intelektualnego i kulturalnego emigracji.

Publikacje wydawane i przemycane do rządzonego przez komunistów kraju stanowiły alternatywę dla PRL-owskiej propagandy, przyczyniając się do kruszenia monopolu informacyjnego PZPR. Za propagowanie idei wolności, demokracji i pluralizmu politycznego Giedroyć stał się jednym z najbardziej cenzurowanych publicystów w komunistycznej Polsce. Był konsekwentnym zwolennikiem dialogu i współpracy z Litwinami, Białorusinami i Ukraińcami – koncepcji, która do dziś pozostaje punktem odniesienia w myśleniu o miejscu Polski w Europie Środkowo-Wschodniej.

Dorobek Jerzego Giedroycia – jako redaktora, wydawcy, myśliciela politycznego, twórcy koncepcji ideowych oraz organizatora życia intelektualnego – stanowi wciąż żywy i aktualny punkt odniesienia dla debaty intelektualnej i kultury, zarówno w Polsce, jak i w innych krajach naszego regionu.

📖 Dlaczego akurat w 2026 roku?

Rok 2026 to nie tylko Rok Jerzego Giedroycia. Przypada w nim również 80. rocznica powołania Instytutu Literackiego oraz rocznice urodzin ważnych dla Instytutu postaci – przede wszystkim 120. rocznica urodzin Juliusza Mieroszewskiego, najbliższego współpracownika Redaktora i współtwórcy jego koncepcji politycznych. Przypomnienie tych wydarzeń skłania do refleksji nad polską historią i narodową tożsamością.

🎯 O wydarzeniu

„Dzień Jerzego Giedroycia" to spotkanie skierowane do szerokiego grona odbiorców zainteresowanych myślą i dorobkiem Redaktora – od badaczy i studentów po wszystkich, którym bliskie są pytania o wolność słowa, pamięć i przyszłość Europy Środkowo-Wschodniej. Podczas dwóch debat eksperci z kilku krajów regionu przyjrzą się dziedzictwu „Kultury" oraz napięciu między historią a pamięcią we współczesnej Europie. Wieczór zwieńczy recital fortepianowy.

Wydarzenie zostało przygotowane przez Muzeum Historii Polski we współpracy z Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego, Centrum Jerzego Giedroycia przy Uniwersytecie Łódzkim, Ośrodkiem Studiów Wschodnich im. Marka Karpia oraz Instytutem Literackim KULTURA. Realizacja jest możliwa dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

🎫 Program 🔹 15.00–16.30 | Debata „Dorobek intelektualny »Kultury« w kształtowaniu oblicza Europy Środkowo-Wschodniej" Uczestnicy: Bogumiła Berdychowska, prof. Alfredas Bumblauskas, Taciana Niadbaj, dr Mykola Riabchuk Moderacja: Wojciech Konończuk 🔹 16.30–17.00