Adresat nieznany – Przyjaźń wystawiona na próbę historii

Zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie artystyczne: realizację sceniczną adaptacji "Adresata nieznanego" - debiutanckiej książki Katherine Kressman Taylor z 1938 roku, autorstwa Wojciecha Pszoniaka. W roli Eisensteina - amerykańskiego Żyda mieszkającego w San Francisco i Niemca Martina Schulze'a - przyjaciół i wspólników, zobaczymy wybitnych aktorów: Olgierda Łukaszewicza i Roberta Więckiewicza.

"Adresat nieznany" pierwsza i najgłośniejsza książka Katherine Kressman Taylor - amerykańskiej pisarki i publicystki, po publikacji na łamach magazynu "Story", szybko stała się sensacją i sukcesem na rynku wydawniczym w Ameryce, Wielkiej Brytanii i Europie. Przetłumaczona na 17 języków, kilkadziesiąt lat po publikacji, wciąż święci triumfy na całym świecie, zachwycając kolejnych czytelników. Uniwersalna opowieść o przyjaźni dwóch mężczyzn, których łączy wspólna przeszłość, a zaczyna dzielić polityka, rozpisana w formie intymnej i przejmującej korespondencji, prowadzonej w latach 1932-1934, stanowi świadectwo tego, czym w latach międzywojennych XX wieku żyła cała Europa. Czemu Kressman zawdzięcza swój rozgłos? Porusza przecież temat tak dobrze znany i od lat obecny w literaturze. O holocauście powiedziano już niemal wszystko i w każdej formie. Jednak ta powieść, a co za tym idzie - wyjątkowa adaptacja autorstwa Wojciecha Pszoniaka, ma inny charakter.

Kressman ukazuje Niemcy i Amerykę doświadczone I wojną światową, na tle kształtowania się nowego ładu politycznego i dochodzenia do władzy Adolfa Hitlera. Rosnący w siłę niemiecki nacjonalizm i antysemityzm, staje się murem między przyjaciółmi, z których jeden - w "nowym porządku" widzi korzyści, drugi dostrzega śmiertelne zagrożenie. W listach bohaterowie zapisują swoje wątpliwości i refleksje, dzielą się radością i smutkami, mówią o swoich fascynacjach i lękach, są czuli i serdeczni, z troską pytają o zdrowie i sytuację w kraju. Na drugim planie, między słowami, rodzi się jednak wątpliwość i trwożne przeczucie, że świat, który znają, nie ucząc się na błędach, ponownie gubi się, wybierając zło, przywdziewające maskę demokracji i szczytnych celów. Profetyzm Kressmann elektryzuje, a zapisane w jej debiutanckiej książce ostrzeżenia, ze zdwojoną siłą odbijają się w XXI wieku, pokazując, jak wielka i tragiczna historia zatacza koło. Historia losów dwójki przyjaciół, którzy zamieniają się w śmiertelnych wrogów to pełna sensacyjnych zwrotów akcji opowieść o złudnych ideałach, które stają się ważniejsze niż uczucia i wartość drugiego człowieka.

Czternaśnie lat od wojny. Zapamiętałeś tę datę? Jaką długą drogę przebyliśmy jako ludzie, od tamtych gorzkich czasów. Kochany Martinie, pozwól, że ponownie uściskam cię w myślach, a Elzie i chłopcom przekaż najserdeczniejsze pozdrowienia. - Wierz mi, wciąż Twój najwierniejszy Max

Kim jest Adolf Hitler? Wygląda na to, że wciąż rośnie w siłę. Nie podoba mi się co o nim piszą. Uściskaj ode mnie wszystkie pędraki, ucałuj chłodną Elzę o bujnych kształach. - Wasz zawsze kochający Max

Mówiąc prawdę Maksie, wydaje mi się, że polityka Hitlera, pod wieloma względami, może być korzystna dla Niemiec. Ale nie jestem przekonany do końca. (...) Hitler elektryzuje. Jest tak silny i porywający, jak tylko może być wielki mówca i fanatyk. Lecz sam sobie zadaje pytanie, czy on jest przy zdrowych zmysłach? (...) Zdradzę ci coś, czego nie mogę powiedzieć nikomu stąd. Wciąż pytam sam siebie, czy rzeczywiście mamy słuszność? Czy naprawdę robimy to wszystko w imię wyższych celów? - Twój najszczerszy, oddany Martin

Krótko przed wojną pewni moi niemieccy przyjaciele - ludzie obyci, kulturalni, o gorących serach, powrócili do ojczyzny po dłuższym pobycie w Stanach. Bardzo szybko stali się zagorzałymi zwolennikami nazizmu. Nie przyjmowali do wiadomości, nie chcieli słuchać nawet najoględniejszej krytyki Hitlera. W trakcie krótkiej wizyty w Kalifornii spotkali swego starego dobrego przyjaciela, Żyda. Niegdyś byli ze sobą bardzo blisko, teraz nawet nie odezwali się do niego. Gdy stęskn